Bỏ qua đến nội dung chính

Không chỉ ngắm lan, mà còn hiểu lan

PhongLanHoDiep.com — Không chỉ ngắm lan, mà còn hiểu lan
Phong Lan
Chai hormone kích hoa lan BA và NAA bên cạnh chậu lan Hồ Điệp đang ra vòi hoa mới
Thuốc & Hormone cho Lan

Hormone kích rễ & kích hoa cho Lan: BA, NAA, GA3 — hướng dẫn dùng đúng cách

Võ Hoàng Nam28 tháng 4, 202618 phút đọc

BA (cytokinin) kích chồi hoa ở 50–200 ppm, NAA (auxin) kích rễ ở 500–1.500 ppm, GA3 (gibberellin) kéo dài vòi hoa ở 50–100 ppm. Bài viết so sánh chi tiết 3 hormone chính cho lan Hồ Điệp, hướng dẫn pha và phun đúng cách, kèm bảng giá sản phẩm tại Việt Nam.

Tóm tắt nhanh:

  • Hormone kich hoa lan gom 3 nhom chinh: BA (cytokinin — kich choi hoa va keiki), NAA (auxin — kich re), GA3 (gibberellin — keo dai vong hoa va tang kich thuoc) — moi nhom tac dong len co che sinh truong khac nhau
  • Nong do su dung cho lan Ho Diep: BA 50–200 ppm, NAA 500–1.500 ppm, GA3 50–100 ppm — sai nong do 20% co the gay chay la hoac uc che ra hoa
  • Thoi diem phun quyet dinh 70% hieu qua: BA phun khi cay du 5–6 la truong thanh va da qua 2–3 tuan nhiet do dem 18–20°C; NAA phun khi cay moi thay chau hoac re hu 50%+; GA3 phun khi vong hoa dai 5–8 cm
  • San pham pho bien tai Viet Nam: Atonik (NAA 0,1%), Dekamon (NAA + 2,4-D), GA3 Trung Quoc dang bot, Dau trau MK-301 (BA + GA3 pha san) — gia tu 15.000 d den 120.000 d/chai
  • Sai lam thuong gap nhat: pha qua dac, phun luc trua nang, dung GA3 khi chua co vong hoa, va ket hop nhieu hormone cung luc ma khong hieu tuong tac

Hormone thuc vat la gi va tai sao lan Ho Diep can bo sung?

Hormone thuc vat (phytohormone) la nhung hop chat huu co do cay tu tong hop voi nong do cuc thap (tinh bang ppm — phan trieu), nhung co kha nang dieu khiet toan bo qua trinh sinh truong: tu ra re, phan chia te bao, den phan hoa mam hoa. Lan Ho Diep (Phalaenopsis) trong tu nhien san xuat du hormone de sinh truong va ra hoa theo mua — nhung trong dieu kien trong nha, nhieu yeu to bi thieu (chenh lech nhiet do ngay dem, cuong do sang, dinh duong) khien cay "loi hen" ra hoa hoac ra re cham.

Bo sung hormone ngoai sinh giup "kich hoat" nhung qua trinh ma cay dang bi uc che. Theo nghien cuu cua Dai hoc Kasetsart (Thai Lan, 2021), xu ly BA 100 ppm ket hop nhiet do dem 18°C giup 85% cay Ho Diep 18 thang tuoi phan hoa mam hoa trong vong 4–6 tuan — so voi 45% o nhom doi chung chi dung nhiet do dem ma khong xu ly hormone.

Tuy nhien, hormone khong phai "than duoc." Cay thieu dinh duong co ban (NPK, canxi, magie) hoac dang bi benh thi hormone co the gay stress nang hon. Nguyen tac vang: chi dung hormone khi cay da khoe manh va du dieu kien nen tang — coi hormone nhu "cu hich cuoi" chur khong phai giai phap thay the cham soc co ban. De nam vung nen tang phan bon truoc khi dung hormone, tham khao huong dan phan bon NPK cho Ho Diep.


BA (6-Benzylaminopurine) — cytokinin kich choi hoa va keiki

BA (6-Benzylaminopurine, con goi BAP) la cytokinin tong hop duoc su dung rong rai nhat trong nganh lan. Cytokinin la nhom hormone kich thich phan chia te bao va phan hoa choi — tac dong truc tiep len qua trinh chuyen tu sinh truong sinh duong sang sinh truong sinh san (ra hoa).

Co che tac dong

BA uc che tinh trol dinh (apical dominance) — hien tuong dinh sinh truong chinh "de bep" cac choi ngu o nach la va mat cat. Khi BA duoc phun hoac boi len mat cat vong hoa cu, cac choi ngu duoc giai phong va phat trien thanh vong hoa moi hoac keiki (cay con). Theo du lieu tu Vien Nghien cuu Nong nghiep Dai Loan (TARI), xu ly BA 100–150 ppm len mat cat vong hoa Phalaenopsis cho ty le nay choi 75–90%, so voi 20–30% khi khong xu ly.

Nong do va cach pha

Muc dich Nong do BA Cach pha (tu BA 98% dang bot) Ghi chu
Kich vong hoa moi tu mat cat 100–200 ppm 100 mg BA + 1 lit nuoc + 1 ml con 96° (hoa tan truoc) Boi truc tiep len mat cat bang bong tam
Kich keiki tu mat hoa 200–500 ppm 200–500 mg BA + 1 lit nuoc Nong do cao thien ve keiki hon vong hoa
Kich phan hoa mam hoa (phun la) 50–100 ppm 50–100 mg BA + 1 lit nuoc + vai giot Tween-20 Phun suong deu mat la, mat duoi la
Xu ly ket hop voi NAA (trong mo) 1–5 mg/L BA + 0,5 mg/L NAA Trong moi truong MS Chi ap dung trong phong thi nghiem

Luu y quan trong: BA dang bot nguyen chat (98%) can hoa tan trong con ethanol hoac NaOH loang truoc khi pha vao nuoc. Neu cho thang vao nuoc, BA ket tua va khong co tac dung. Nhieu nguoi that bai vi bo qua buoc nay.

Thoi diem phun BA toi uu

BA chi phat huy tac dung khi cay da san sang sinh san. Dieu kien tien quyet:

  • Cay du 5–6 la truong thanh, la cuoi cung phai "cung" (khong con non mem)
  • Da co 2–3 tuan nhiet do dem lien tuc 18–20°C (yeu to quyet dinh phan hoa mam hoa)
  • Cay khong dang bi benh, khong bi mat re nghiem trong
  • Da ngung phan bon dam cao it nhat 2 tuan truoc khi phun BA

Neu phun BA ma cay chua du dieu kien, ket qua thuong la: keiki thay vi vong hoa, hoac khong co phan ung gi. Theo Hiep hoi Hoa Lan Hoa Ky (AOS), nhiet do dem duoi 20°C la yeu to quyet dinh so 1 de Phalaenopsis phan hoa mam hoa — hormone chi bo tro, khong thay the.


NAA (1-Naphthaleneacetic Acid) — auxin kich re manh

NAA (1-Naphthaleneacetic Acid) la auxin tong hop, thuoc nhom hormone kich thich keo dai te bao va hinh thanh re. Trong nganh lan, NAA duoc dung chu yeu de kich re moi tren cay yeu, cay thay chau bi mat re, hoac cay con (keiki) chua co re du dai de tach me.

Co che tac dong

Auxin tich tu o vung cat — noi re moi se hinh thanh. NAA kich thich te bao tai vi tri nay phan chia va biet hoa thanh mam re (root primordia). Nong do auxin phu hop tao re; nong do qua cao gay uc che (hien tuong "auxin inhibition" — re khong moc ma phan nay con bi thoi). Theo nghien cuu tu Journal of Plant Growth Regulation (2019), nong do NAA toi uu cho Phalaenopsis la 500–1.500 ppm khi ngam nhanh (5–10 giay) hoac 50–100 ppm khi ngam lau (30–60 phut).

Nong do va cach dung

Muc dich Nong do NAA Cach ap dung Thoi gian thay ket qua
Kich re cay truong thanh mat re 500–1.000 ppm Ngam goc cay 5–10 giay, de kho truoc khi trong lai 2–4 tuan
Kich re keiki chua co re 200–500 ppm Boi bang bong tam len goc keiki, 2 lan/tuan x 3 tuan 3–6 tuan
Kich re khi thay chau 100–200 ppm Phun goc + re con lai sau khi thay chau 2–3 tuan
Ngam nhanh cay nhap khau tran re 1.000–1.500 ppm Ngam 5 giay, vay kho, trong vao vu tram + mun dua 3–5 tuan

San pham thuong dung tai Viet Nam chua NAA: Atonik (NAA 0,1% + cac chat kich thich khac), Super Roots (NAA + IBA), va N3M (NAA nguyen chat dang bot, gia khoang 25.000–40.000 d/goi 10g). Atonik la lua chon pho bien nhat vi de mua va gia re (15.000–25.000 d/chai 100ml), nhung nong do NAA thap nen phu hop xu ly nhe — cay mat re nghiem trong can NAA nguyen chat nong do cao hon.

De hieu them ve cac phuong phap nhan giong can dung NAA, xem 3 phuong phap nhan giong lan Ho Diep.


GA3 (Gibberellic Acid) — gibberellin keo dai vong hoa va tang kich thuoc

GA3 (Gibberellic Acid, hay axit gibberellic) thuoc nhom gibberellin — hormone kich thich keo dai te bao, pha ngu hat giong, va anh huong den qua trinh ra hoa. Trong nganh lan Ho Diep, GA3 duoc dung de keo dai vong hoa, tang khoang cach giua cac nut hoa (de hoa no deu, khong bi chum), va trong mot so truong hop, thuc day qua trinh phan hoa mam hoa.

Co che tac dong

GA3 kich thich keo dai te bao o vung phan sinh ngon (apical meristem) cua vong hoa, giup vong hoa dai nhanh hon 30–50% so voi tu nhien. Dong thoi, GA3 anh huong den su chuyen hoa tu trang thai sinh duong sang sinh san — nhung hieu ung nay phu thuoc rat nhieu vao nong do, nhiet do, va giai doan phat trien cua cay.

Theo huong dan cua Royal Horticultural Society (RHS), GA3 khong nen duoc coi la "chat kich hoa" doc lap — no hoat dong tot nhat khi ket hop voi dieu kien nhiet do phu hop va dinh duong day du.

Nong do va cach dung

Muc dich Nong do GA3 Cach ap dung Luu y
Keo dai vong hoa dang phat trien 50–100 ppm Phun len vong hoa khi dai 5–8 cm, 1 lan/tuan x 2–3 tuan Ngung khi nu hoa bat dau thanh hinh
Tang kich thuoc hoa 25–50 ppm Phun 1 lan khi nu hoa chua no Hieu qua tang 10–20% duong kinh hoa
Pha ngu hat lan (trong phong mo) 100–500 ppm Ngam hat 24–48 gio truoc khi gieo Chi ap dung trong phong thi nghiem

Canh bao: GA3 la hormone de gay hai nhat trong 3 loai neu dung sai thoi diem. Phun GA3 khi cay chua co vong hoa se khien cay keo dai la bat thuong (la dai, mong, yeu), mat nang luong va cham ra hoa hon. Chi dung GA3 khi da thay vong hoa xuat hien ro rang.

San pham GA3 tai Viet Nam: GA3 dang bot Trung Quoc (gia 20.000–35.000 d/goi 1g), Dau trau MK-301 (chua BA + GA3 pha san, 30.000–45.000 d/chai), va GA3 Pro-Gibb (nhap khau, 80.000–120.000 d/goi). GA3 dang bot can hoa tan trong con ethanol truoc, tuong tu BA.


Bang so sanh tong hop: BA vs NAA vs GA3 cho lan Ho Diep

Bang duoi giup ban chon dung hormone theo nhu cau cu the — du lieu tong hop tu cac nguon khoa hoc va kinh nghiem thuc te tai Viet Nam:

Tieu chi BA (Cytokinin) NAA (Auxin) GA3 (Gibberellin)
Chuc nang chinh Kich choi hoa, keiki Kich re moi Keo dai vong hoa, tang kich thuoc hoa
Nong do pho bien 50–200 ppm 500–1.500 ppm (ngam nhanh) 50–100 ppm
Thoi diem su dung Khi cay du la + nhiet do dem 18–20°C Khi cay mat re hoac can kich re Khi vong hoa dai 5–8 cm
Toc do thay ket qua 3–6 tuan 2–4 tuan 1–2 tuan
Rui ro chinh Keiki thay vi vong hoa neu nong do qua cao Thoi goc neu nong do qua cao La keo dai bat thuong neu dung sai thoi diem
Gia trung binh (VN) 25.000–60.000 d/goi 1g 15.000–40.000 d/goi 10g 20.000–35.000 d/goi 1g
De su dung? Trung binh — can pha dung nong do De — nhieu san pham pha san Kho — sai thoi diem = phan tac dung
Ket hop voi hormone khac? BA + NAA (trong mo); BA + GA3 (kich hoa + keo dai vong) NAA don le hoac + IBA GA3 + BA (lien tiep, khong dong thoi)

Huong dan pha va phun hormone — quy trinh 7 buoc chi tiet

Buoc 1: Chuan bi dung cu

Can chuan bi: can tieu ly (do chinh xac 0,01g), coc dong 1 lit, ong tiem 5ml (de dong con), binh xit phun suong 500ml, con ethanol 96°, gang tay cao su, va khan giay. Neu khong co can tieu ly, dung muong dinh luong 0,1g (thuong di kem goi hormone).

Buoc 2: Hoa tan hormone vao con

Lay luong hormone can dung (vi du: 100 mg BA cho 1 lit dung dich 100 ppm). Cho vao coc nho, them 2–3 ml con ethanol 96°. Khuay deu bang dua thuy tinh hoac thia inox cho den khi bot tan hoan toan — dung dich trong suot, khong con hat. Buoc nay bat buoc voi BA va GA3; NAA tan trong nuoc de hon nhung van nen hoa tan trong con truoc.

Buoc 3: Pha vao nuoc

Do 1 lit nuoc sach (nuoc loc, nuoc mua, hoac nuoc RO) vao coc dong. Rot tu tu dung dich con + hormone vao, khuay deu lien tuc. Them 2–3 giot chat bam dinh (Tween-20, nuoc rua chen loang, hoac chat trai dau chuyen dung) de dung dich bam tot tren mat la.

Buoc 4: Kiem tra nong do

Nong do (ppm) = khoi luong hormone (mg) / the tich nuoc (lit). Vi du: 100 mg BA / 1 lit = 100 ppm. Doi chieu voi bang nong do khuyen nghi phia tren. Sai so chap nhan: ±10%. Vuot qua 20% la nguy hiem.

Buoc 5: Phun hoac boi

  • Phun la (BA, GA3): Phun suong deu mat tren va mat duoi la, dac biet vung nach la noi mam hoa hinh thanh. Phun vao chieu mat (sau 16h) hoac sang som (truoc 8h) — tranh nang gay bong la.
  • Boi mat cat (BA): Dung bong tam tham dung dich, boi truc tiep len mat cat vong hoa cu hoac vi tri muon kich choi. De kho tu nhien.
  • Ngam goc (NAA): Ngam goc cay hoac goc keiki vao dung dich 5–10 giay (nong do cao) hoac 30–60 phut (nong do thap). Vay kho truoc khi trong lai.

Buoc 6: Theo doi va lap lai

Sau khi xu ly, theo doi cay moi 3–5 ngay. Dau hieu tich cuc: nach la sung len (BA), diem trang o goc (NAA — mam re), vong hoa dai them 1–2 cm/tuan (GA3). Dau hieu xau: la vang, mat cat kho den (BA that bai), goc thoi (NAA qua lieu). Lap lai xu ly 1–2 lan nua, cach nhau 7–10 ngay, neu chua thay phan ung.

Buoc 7: Cham soc sau xu ly

Sau khi phun hormone, tang cuong dinh duong bang phan bon NPK ty le 10-30-20 (cao lan — kich hoa) hoac 20-20-20 (can bang). Giu am do 60–70%, anh sang 10.000–12.000 lux, va khong thay chau trong 4–6 tuan sau xu ly. Viec thay doi moi truong dot ngot co the vo hieu hoa tac dung cua hormone.

De biet cach kich lan Ho Diep ra hoa bang phuong phap tong hop (khong chi dung hormone), xem huong dan kich lan Ho Diep ra hoa.


San pham hormone pho bien tai Viet Nam — gia va danh gia thuc te

San pham Thanh phan chinh Gia tham khao (2026) Muc dich su dung Danh gia thuc te
Atonik 1.8 SL NAA 0,1% + Natri 5-nitroguaiacolate 15.000–25.000 d/100ml Kich re nhe, phuc hoi cay yeu Hieu qua nhe, phu hop nguoi moi. An toan, kho gay hai
N3M (NAA nguyen chat) NAA 98% dang bot 25.000–40.000 d/10g Kich re cay mat re nghiem trong Manh, hieu qua ro — nhung de qua lieu. Can can chinh xac
Super Roots NAA + IBA 30.000–50.000 d/100ml Kich re keiki, cay con Ket hop 2 auxin, hieu qua tot hon NAA don le
Dau trau MK-301 BA + GA3 (pha san) 30.000–45.000 d/chai Kich hoa + keo dai vong hoa Tien loi vi pha san, nhung khong kiem soat duoc nong do tung chat
GA3 Trung Quoc (bot) GA3 90%+ 20.000–35.000 d/1g Keo dai vong hoa Re, hieu qua — nhung chat luong khong dong deu giua cac lo
GA3 Pro-Gibb GA3 40% 80.000–120.000 d/goi Keo dai vong hoa (chuyen nghiep) Chat luong on dinh, nhap khau chinh hang. Dat nhung dang tin cay
BA nguyen chat (bot) BA 98% 35.000–60.000 d/1g Kich choi hoa, keiki Can pha thu cong, phu hop nguoi co kinh nghiem
Dekamon 22.43 SL NAA + 2,4-D 20.000–35.000 d/100ml Kich re, dieu hoa sinh truong 2,4-D nong do cao gay hai — chi dung dung lieu

Mua o dau? Cac san pham tren co ban tai cua hang vat tu nong nghiep, Shopee, Lazada, va nhom Facebook chuyen lan. Gia dao dong 10–20% tuy nguon. Luu y: mua GA3 va BA nguyen chat nen chon shop co danh gia cao va ban nhieu — tranh hang gia hoac het han su dung.


7 sai lam pho bien khi dung hormone cho lan — va cach tranh

Sai lam 1: Pha qua dac "cho nhanh co hieu qua"

Nhieu nguoi nghi "lieu gap doi, hieu qua gap doi" — hoan toan sai voi hormone thuc vat. Nong do BA tren 300 ppm gay uc che thay vi kich thich, NAA tren 2.000 ppm gay thoi goc, GA3 tren 200 ppm khien la keo dai bat thuong va cay kiet suc. Luon bat dau tu nong do thap nhat trong khoang khuyen nghi va tang dan neu khong thay phan ung sau 2 lan xu ly.

Sai lam 2: Phun luc trua nang

Hormone pha trong nuoc + con — phun luc nang gay bong la ngay lap tuc. Con ethanol bay hoi nhanh duoi nhiet do cao, nhung truoc khi bay hoi no "nau" mo la. Luon phun vao chieu mat (sau 16h) hoac sang som (truoc 8h), khi nhiet do duoi 30°C va khong co nang truc tiep.

Sai lam 3: Dung GA3 khi chua co vong hoa

GA3 chi co tac dung keo dai te bao o vung dang phat trien — neu chua co vong hoa, GA3 se keo dai la thay vi vong hoa. Ket qua: la dai ra bat thuong, cay mat nang luong, va thuc te cham ra hoa hon. Chi dung GA3 khi vong hoa da xuat hien va dai it nhat 3–5 cm.

Sai lam 4: Ket hop nhieu hormone cung luc ma khong hieu tuong tac

BA va NAA co tac dung doi khang o mot so nong do: BA kich choi, NAA kich re — dung dong thoi co the khien cay "lan lon" khong biet phan hoa theo huong nao. Quy tac an toan: dung tung loai mot, cach nhau it nhat 2 tuan. Ngoai le duy nhat: trong moi truong nuoi cay mo, BA + NAA duoc pha theo ty le chinh xac (1:0,5 hoac 2:1) — nhung day la dieu kien phong thi nghiem, khong ap dung khi phun tai nha.

Sai lam 5: Dung hormone cho cay dang benh

Cay dang bi thoi re, nam la, hoac mat tren 70% re thi uu tien dieu tri benh truoc, khong phun hormone. Hormone kich thich sinh truong = kich thich cay tieu hao nang luong — cay benh khong co nang luong de dap ung, chi them stress. Huong dan xu ly benh truoc khi nghi den hormone tai cac loai thuoc tri benh lan.

Sai lam 6: Khong ghi chep ngay xu ly va nong do

Sau 2–3 tuan, ban se khong nho minh da phun gi, nong do bao nhieu, va bao nhieu lan. Thieu ghi chep = khong the rut kinh nghiem. Ghi lai: ngay phun, loai hormone, nong do, phan ung cua cay sau 7/14/21 ngay. Chi can 1 cuon so nho hoac ghi chu tren dien thoai.

Sai lam 7: Ky vong qua nhanh

Hormone khong phai phep mau — ket qua can 2–6 tuan de bieu hien. Nhieu nguoi phun 1 lan, khong thay gi sau 5 ngay, lap tuc phun them hoac tang nong do. Ket qua: qua lieu. Kien nhan doi it nhat 2 tuan truoc khi danh gia va quyet dinh xu ly tiep.


Ket hop hormone voi dieu kien moi truong — cong thuc tang hieu qua

Hormone chi la 1 trong 4 yeu to quyet dinh viec ra hoa cua lan Ho Diep. 3 yeu to con lai: nhiet do dem, anh sang, va dinh duong. Ket hop dung ca 4 yeu to moi dat hieu qua toi uu.

Cong thuc kich hoa tong hop (ap dung cho cay du 5+ la, khoe manh):

  1. Tuan 1–3: Ha nhiet do dem xuong 18–20°C (dung may lanh, dat cay gan cua so, hoac chuyen ra ngoai ban cong ban dem). Tiep tuc phan bon NPK 10-30-20 moi 10 ngay.
  2. Tuan 2: Phun BA 80–100 ppm len mat la va vung nach la, 1 lan. Phun chieu mat.
  3. Tuan 4–5: Kiem tra mam hoa. Neu thay diem xanh nho nhu dau ghim o nach la — do la mam vong hoa. Ngung phun BA.
  4. Tuan 5–8: Khi vong hoa dai 5–8 cm, phun GA3 50–75 ppm 1 lan/tuan x 2 tuan de vong hoa keo dai deu.
  5. Tu tuan 8: Chuyen sang phan bon NPK 6-30-30 (tang kali giup hoa ben mau, lau tan). Khong phun them hormone.

Theo du lieu tu chuyen gia AOS, cong thuc ket hop nhiet do + hormone cho ty le ra hoa len den 90% o cay khoe manh tu 18 thang tuoi tro len — so voi 40–55% khi chi dung hormone don le ma khong kiem soat nhiet do.


Nhung truong hop KHONG nen dung hormone

Khong phai luc nao hormone cung la giai phap dung. Cac truong hop nen tranh:

  • Cay duoi 12 thang tuoi hoac duoi 4 la: Cay chua du truong thanh de ra hoa — ep bang hormone chi gay con cay, giam tuoi tho.
  • Cay dang ra hoa tu nhien: Them hormone luc nay co the gay rung nu hoac bien dang hoa.
  • Cay dang bi stress nang: Vua thay chau, vua van chuyen duong xa, dang bi sau benh — cay can phuc hoi, khong can kich thich.
  • Mua he nong (tren 32°C lien tuc): Nhiet do cao vo hieu hoa tac dung cua BA len phan hoa mam hoa. Doi den mua thu khi nhiet do dem ha xuong.
  • Khi chua thu phuong phap tu nhien: Truoc khi dung hormone, thu ha nhiet do dem + giam tuoi + tang sang 2–3 tuan. 60–70% cay Ho Diep khoe manh se tu ra vong hoa chi bang dieu chinh moi truong, theo huong dan cua Hiep hoi Hoa Lan Hoa Ky (AOS).

Bao quan hormone dung cach — tranh mat tac dung

  • BA va GA3 dang bot: Bao quan noi kho rao, toi, nhiet do duoi 25°C. Dong kin sau moi lan su dung. Han su dung: 2–3 nam neu bao quan tot. Tranh am — hormone bi am se ket cuc va giam hoat tinh.
  • NAA dang long (Atonik, Dekamon): De noi mat, tranh anh sang truc tiep. Han su dung thuong 2 nam tu ngay san xuat. Lac chai truoc khi dung.
  • Dung dich da pha: Su dung trong ngay. Khong de qua 24 gio — hormone phan huy nhanh trong dung dich nuoc, dac biet khi co anh sang.
  • Dung cu: Rua sach binh xit sau moi lan dung. Hormone con sot lai trong binh co the gay hai neu lan sau dung cho muc dich khac.

Tong ket: chon hormone nao cho tinh huong cua ban?

  • Cay khoe, du la, muon kich hoa: BA 80–100 ppm + ha nhiet do dem
  • Cay mat re, can phuc hoi: NAA 500–1.000 ppm ngam nhanh, hoac Atonik pha loang phun 2 lan/tuan
  • Da co vong hoa, muon vong dai va hoa to: GA3 50–75 ppm phun 1–2 lan
  • Keiki chua ra re, muon tach me: NAA 200–500 ppm boi goc keiki
  • Moi bat dau, chua co kinh nghiem: Dung Atonik (NAA pha san, kho gay hai) hoac Dau trau MK-301 (BA + GA3 pha san)

Nho rang hormone la cong cu ho tro — khong phai giai phap thay the cham soc co ban. Cay du sang, du nhiet, du dinh duong se tu ra hoa ma khong can hormone. Chi dung hormone khi ban da lam tot nhung dieu co ban ma cay van "luoi" ra hoa — luc do, mot cu hich nhe tu BA hoac GA3 se cho ket qua bat ngo.

Câu Hỏi Thường Gặp

Hormone kích hoa lan là gì và có mấy loại chính?
Hormone kích hoa lan là các chất điều hòa sinh trưởng thực vật dùng để kích thích lan ra hoa, ra rễ, hoặc kéo dài vòi hoa. 3 loại chính: BA (6-Benzylaminopurine, cytokinin) kích chồi hoa và keiki ở nồng độ 50–200 ppm; NAA (1-Naphthaleneacetic Acid, auxin) kích rễ ở 500–1.500 ppm; GA3 (Gibberellic Acid, gibberellin) kéo dài vòi hoa ở 50–100 ppm. Mỗi loại tác động lên cơ chế sinh trưởng khác nhau.
Nồng độ BA bao nhiêu ppm để kích hoa lan Hồ Điệp?
BA dùng kích phân hóa mầm hoa cho lan Hồ Điệp ở nồng độ 50–100 ppm phun lá, 100–200 ppm bôi mắt cắt vòi hoa cũ. Nồng độ 200–500 ppm thiên về kích keiki thay vì vòi hoa. BA cần hòa tan trong cồn ethanol 96° trước khi pha vào nước, nếu không sẽ kết tủa và mất tác dụng. Điều kiện tiên quyết: cây đủ 5–6 lá trưởng thành và đã qua 2–3 tuần nhiệt độ đêm 18–20°C.
NAA kích rễ lan dùng thế nào cho đúng?
NAA kích rễ lan Hồ Điệp bằng 2 cách: ngâm nhanh gốc cây 5–10 giây trong dung dịch 500–1.500 ppm, hoặc ngâm lâu 30–60 phút ở 50–100 ppm. Với keiki chưa có rễ, bôi NAA 200–500 ppm bằng bông tăm lên gốc keiki, 2 lần/tuần trong 3 tuần. Sản phẩm phổ biến: Atonik (NAA 0,1%, 15.000–25.000 đ/chai), N3M (NAA nguyên chất, 25.000–40.000 đ/gói 10g).
GA3 phun cho lan lúc nào và nồng độ bao nhiêu?
GA3 chỉ dùng khi vòi hoa đã xuất hiện và dài ít nhất 3–5 cm. Nồng độ kéo dài vòi hoa: 50–100 ppm, phun 1 lần/tuần trong 2–3 tuần, ngừng khi nụ hoa bắt đầu thành hình. Nồng độ tăng kích thước hoa: 25–50 ppm, phun 1 lần khi nụ chưa nở. Tuyệt đối không phun GA3 khi cây chưa có vòi hoa — sẽ khiến lá kéo dài bất thường và cây kiệt sức.
Có nên kết hợp BA và NAA cùng lúc không?
Không nên kết hợp BA và NAA cùng lúc khi phun tại nhà. BA kích chồi, NAA kích rễ — dùng đồng thời khiến cây nhận tín hiệu mâu thuẫn, không biết phân hóa theo hướng nào. Quy tắc an toàn: dùng từng loại một, cách nhau ít nhất 2 tuần. Ngoại lệ duy nhất: trong môi trường nuôi cấy mô, BA + NAA được pha theo tỷ lệ chính xác (1:0,5 hoặc 2:1) dưới điều kiện phòng thí nghiệm.
Sản phẩm hormone cho lan nào tốt nhất cho người mới?
Người mới nên bắt đầu với 2 sản phẩm pha sẵn: Atonik 1.8 SL (NAA pha sẵn, kích rễ nhẹ, 15.000–25.000 đ/chai, rất khó gây hại) và Đầu trâu MK-301 (BA + GA3 pha sẵn, kích hoa, 30.000–45.000 đ/chai). Khi đã quen và muốn kiểm soát nồng độ chính xác hơn, chuyển sang BA nguyên chất (35.000–60.000 đ/g) và GA3 dạng bột (20.000–35.000 đ/g).
Bảo quản hormone BA, NAA, GA3 thế nào cho đúng?
BA và GA3 dạng bột: bảo quản nơi khô ráo, tối, nhiệt độ dưới 25°C, đóng kín sau mỗi lần sử dụng — hạn 2–3 năm nếu bảo quản tốt. NAA dạng lỏng (Atonik, Dekamon): để nơi mát, tránh ánh sáng trực tiếp — hạn 2 năm. Dung dịch đã pha: sử dụng trong ngày, không để quá 24 giờ vì hormone phân hủy nhanh trong nước, đặc biệt khi có ánh sáng.

Về tác giả

Võ Hoàng Nam

Reviewer vật tư nông nghiệp — 5 năm test thực tế

Cử nhân Nông học, reviewer dụng cụ và vật tư nông nghiệp. 5 năm test thực tế các sản phẩm phân bón, giá thể, thuốc bảo vệ thực vật cho lan tại điều kiện Việt Nam.

Biên soạn: Võ Hoàng Nam
Rà soát: Đội ngũ chuyên gia PhongLanHoDiep.com
Chuyên môn: Reviewer vật tư nông nghiệp — 5 năm test thực tế
Cập nhật: 3 tháng 4, 2026
Chia sẻ